Kısaca
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında ev sahibi, sözleşme süresi bitti diye kiracıyı çıkaramaz; kanunda sayılan sebeplerden birine dayanması gerekir.
- İhtiyaç, tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtar gibi sebeplerin çoğunda dava açma süresi bir aydır.
- Kira ödenmezse kiracıya yazılı olarak en az otuz gün süre verilmesi gerekir.
- Evi satın alan yeni malik, bir ay içinde yazılı bildirim yapıp altı ay sonra dava açabilir.
Sözleşmenin süresi bitti, kiracı çıkmak zorunda mı?
Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, süre bitmeden en az on beş gün önce çıkacağını bildirmezse sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır (TBK 347). Ev sahibi yalnızca "süre doldu" diyerek sözleşmeyi bitiremez.
Sözleşmeye yazılan "bir yıl sonunda kiracı evi boşaltır" gibi maddeler de bu sonucu değiştirmez. Kanun, tahliye sebeplerinin kiracı aleyhine genişletilmesine izin vermiyor.
Örneğin bir yıllık sözleşmeniz ocak sonunda doluyor ve ev sahibiniz "sözleşme bitti, şubatta anahtarı bekliyorum" diye mesaj attı. Aşağıdaki sebeplerden biri yoksa bu mesaj sizi evden çıkarmaya yetmez. Sözleşmeniz bir yıl daha uzar.
İhtiyaç nedeniyle tahliye
Ev sahibi evi kendisi, eşi, çocukları, anne babası ya da kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri olarak kullanmak zorundaysa tahliye davası açabilir (TBK 350). Mahkeme ihtiyacın gerçek ve samimi olup olmadığına bakar. "Belki ileride lazım olur" türünden bir gerekçe yeterli görülmez.
Süre önemli. Belirli süreli sözleşmelerde dava, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açılmalıdır. Bu ay kaçarsa bir sonraki dönemin sonu beklenir.
Kiracı için de bir güvence var. İhtiyaç nedeniyle boşaltılan yer, haklı bir sebep olmadıkça üç yıl geçmeden başkasına kiraya verilemez. Verilirse eski kiracı, son kira yılında ödediği bir yıllık kiradan az olmamak üzere tazminat isteyebilir (TBK 355).
Örneğin ev sahibiniz "oğlum evleniyor, daireye o taşınacak" diyerek dava açtı ve evi boşalttınız. Altı ay sonra dairede bambaşka bir kiracının oturduğunu gördünüz. Bu durumda tazminat davası açma hakkınız doğar.
Tahliye taahhüdü
Kiracı, evi belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlenmişse ve o tarihte çıkmamışsa, ev sahibi bir ay içinde icraya başvurabilir ya da dava açabilir (TBK 352).
Taahhüdün geçerli olması için iki şeye bakılır. Yazılı olmalı ve kiracı eve yerleştikten sonra verilmiş olmalı. Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalatılan taahhütleri mahkemeler geçersiz sayar, çünkü o anda kiracının evi tutabilmek için önüne konan her kâğıdı imzaladığı kabul edilir.
Uygulamada en çok tartışılan konu, tarihi boş bırakılıp sonradan doldurulan taahhütlerdir. İmzaladığınız belgede boş bırakılan yer varsa bunun sonradan aleyhinize doldurulabileceğini bilin.
Örneğin sözleşmeyi imzalarken emlakçı önünüze bir sayfa daha koydu ve "formalite" dedi. Tarih kısmı boştu. İki yıl sonra o kâğıt, üzerine bir tarih yazılmış olarak icra dosyasından karşınıza çıktı. Böyle bir takipte taahhüdün ne zaman verildiğini ve tarihin sonradan yazıldığını ileri sürmek mümkündür, ancak bunu süresi içinde yapmak gerekir.
Kira ödenmezse
İki ayrı yol var ve ikisi sık karıştırılır.
Otuz günlük süre
Kira ödenmediğinde ev sahibi kiracıya yazılı olarak süre verir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür (TBK 315). Borç bu sürede ödenmezse sözleşme feshedilebilir ve tahliye istenebilir. Ev sahibi aynı sonucu icra dairesi üzerinden gönderilen ödeme emriyle de elde edebilir. Bu ödeme emrinde itiraz için yedi gün, ödeme için otuz gün süre yazar.
İki haklı ihtar
Kiracı aynı kira yılı içinde kirayı ödemediği için iki kez yazılı olarak haklı ihtar almışsa, ev sahibi o kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK 352). Burada kiranın sonradan ödenmiş olması sonucu değiştirmez. Önemli olan, kiranın iki ayrı ay için zamanında ödenmemiş ve ihtarın kiracıya ulaşmış olmasıdır.
Örneğin mart ve ağustos kiralarını on gün geç yatırdınız, ev sahibi ikisinde de noterden ihtar çekti. Borcunuz kalmadı ama kira yılınız aralıkta dolduğunda ev sahibinin ocak ayı içinde tahliye davası açma hakkı var. Bu yüzden kirayı her ay aynı gün, banka üzerinden ve açıklama yazarak ödemek en basit korunma yoludur.
Ev satıldı, yeni malik ne yapabilir?
Evin satılması kira sözleşmesini sona erdirmez. Yeni malik, sözleşmenin tarafı olur ve kiracı aynı koşullarla oturmaya devam eder.
Yeni malikin evi kendisi ya da yakınları için kullanma ihtiyacı varsa kanun ona ayrı bir yol tanır. Tapuyu aldığı tarihten başlayarak bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim yapar, altı ay sonra da tahliye davası açabilir (TBK 351). Bildirim yapılmamışsa ya da bir aylık süre geçmişse bu yol kapanır. O zaman yeni malik ancak sözleşme dönemi sonunda, yukarıda anlatılan ihtiyaç davasını açabilir.
Örneğin oturduğunuz daire 10 Mayıs'ta satıldı. Yeni malikin noterden gönderdiği bildirim size 25 Haziran'da ulaştı. Bir aylık süre geçtiği için altı ay sonra açılacak dava bu bildirime dayanamaz.
On yıl kuralı
Kiracı ne kadar düzenli öderse ödesin, sözleşme sonsuza kadar uzamaz. On yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibi, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim yaparak hiçbir sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK 347).
Hesap sık yanlış yapılır. On yıl, sözleşmenin ilk süresine eklenir. Bir yıllık sözleşmede ilk yıl ve on uzama yılı, yani toplam on bir yıl dolmuş olmalıdır.
Örneğin 1 Mart 2015'te bir yıllık sözleşmeyle kiraladığınız dairede on uzama yılı 1 Mart 2026'da doldu. Ev sahibi, 1 Mart 2027'de sona erecek uzama yılı için en geç kasım sonunda bildirim yaparsa sözleşmeyi o tarihte sebep göstermeden bitirebilir.
Dava açılmadan önce
Kira ilişkisinden doğan tahliye davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu. İcra dairesi üzerinden yürütülen tahliye takipleri bu zorunluluğun dışında. Davalara sulh hukuk mahkemesi bakar.
Elinize bir ihtarname ya da ödeme emri geçtiyse zarfı atmayın ve tebliğ tarihini not edin. Süreler o tarihten başlar. Sürelerin nasıl hesaplanacağı ve hangi yolun size uyduğu için kendi sözleşmenizle birlikte bir avukatla görüşün.
Sık sorulan sorular
Ev sahibi kışın kiracıyı çıkarabilir mi?
Kanunda kış aylarında tahliyeyi yasaklayan bir kural yok. Tahliye, mevsime göre değil, kanunda sayılan sebeplerden birinin gerçekleşip gerçekleşmediğine ve sürelere göre değerlendirilir.
Ev sahibi kapı kilidini değiştirebilir ya da elektriği kestirebilir mi?
Hayır. Tahliye ancak mahkeme kararı ya da icra dairesi eliyle yapılabilir. Ev sahibinin kendi başına kilidi değiştirmesi ya da eve girmesi hukuka aykırıdır ve ceza sorumluluğu doğurabilir.
Sözlü kira sözleşmesinde kiracının hakları var mı?
Evet. Kira sözleşmesi yazılı olmak zorunda değil. Banka dekontları, mesajlar ve tanıklarla kira ilişkisi ispatlanabilir ve kiracı aynı korumadan yararlanır.
Tahliye davası açıldı, hemen çıkmam gerekir mi?
Davanın açılması tek başına evi boşaltma yükümlülüğü doğurmaz. Karar verilip icraya konulana kadar oturmaya devam edersiniz. Bu sürede kirayı ödemeyi sürdürmeniz gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; kendi durumunuz için bir avukatla görüşün. Son güncelleme: 10 Kasım 2026.




