Kısaca
- Yabancı uyruklu gerçek kişiler, Tapu Kanunu md. 35 kapsamındaki sınırlamalara uyarak Türkiye'de konut ve işyeri satın alabilir.
- Yabancılara yapılan her taşınmaz satışında lisanslı bir değerleme kuruluşundan alınmış değerleme raporu sunulması zorunludur.
- En az 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz alan ve tapuya üç yıl satmama şerhi koyduran yabancı, Türk vatandaşlığına başvurabilir.
- Noterde düzenleme şeklinde yapılmayan adi yazılı satış vaadi sözleşmeleri geçersizdir ve tapu devri hakkı vermez.
Yabancılar Türkiye'de taşınmaz alabilir mi?
Yabancı uyruklu gerçek kişiler, kanuni sınırlamalara uymak şartıyla Türkiye'de konut veya işyeri satın alabilir. Tapu Kanunu md. 35 bu hakkı düzenler. Eskiden yabancı bir kişinin Türkiye'den ev alabilmesi için kendi ülkesinin de Türk vatandaşlarına aynı hakkı tanıması gerekirdi. Bu karşılıklılık şartı 2012'de kaldırıldı. Böylece çok sayıda ülke vatandaşı için Türkiye'de mülk edinme yolu açıldı.
Buna rağmen her yabancı uyruklu kişi doğrudan tapu devri yapamaz. Hangi ülke vatandaşlarının Türkiye'de taşınmaz edinebileceği konusunda Cumhurbaşkanı kısıtlama getirebilir. Bazı ülkelerin vatandaşlarına tamamen yasak konulabilir veya özel şartlar aranabilir. Bu nedenle tapu hazırlıklarına başlamadan önce alıcının vatandaşı olduğu ülkenin izin verilen listede olup olmadığını öğrenmeniz gerekir.
Örneğin yabancı uyruklu bir tanıdığınız, tatil için geldiği ilçede satılık bir daireyi beğendi ve mal sahibiyle fiyatta anlaştı. Satıcıya kapora göndermeden önce kendi ülke vatandaşlarının Türkiye'de mülk edinmesine yönelik bir Cumhurbaşkanı kısıtlaması bulunup bulunmadığını tapu müdürlüğünden sordu. Herhangi bir engel olmadığını öğrenince resmi işlemlere başladı ve parasını riske atmadı.
Taşınmaz alımında kanuni sınırlar ve yasak bölgeler nelerdir?
Yabancıların Türkiye'de mülk edinmesi serbest olsa da alabilecekleri arazi ve konut miktarı sınırsız değildir. Tapu Kanunu md. 35 uyarınca bir yabancının ülke genelinde edinebileceği taşınmazların toplam yüzölçümü otuz hektarı geçemez. Bu sınır, kişinin Türkiye'nin farklı şehirlerinde aldığı tüm taşınmazların toplamı için geçerlidir.
Bireysel sınırın yanında bir de ilçe bazlı kota uygulanır. Yabancıların bir ilçede edinebileceği taşınmazların toplamı, o ilçede özel mülkiyete konu alanın yüzde onunu geçemez. Bir ilçedeki yabancı mülkiyeti bu yüzde onluk sınıra ulaştığında, o ilçede yabancılara yeni taşınmaz satışı durdurulur. Ayrıca askeri yasak bölgelerde ve güvenlik bölgelerinde yabancılara taşınmaz satışı yapılamaz veya izne bağlıdır. Tapu müdürlüğü bu durumu satış öncesinde ilgili makamlardan sorgular.
Örneğin bir yabancı alıcı, kırsal bir mahallede geniş bir bahçeli ev almak için satıcıyla el sıkıştı. Tapu müdürlüğüne başvuru yapıldığında, evin bulunduğu yerin askeri güvenlik bölgesi sınırları içinde kaldığı ortaya çıktı. Satışa izin verilmediği için tapu devri gerçekleşmedi. Eğer alıcı bu sorgulamayı beklemeden evin parasını ödemiş olsaydı, parasını geri almak için uzun bir dava süreciyle uğraşmak zorunda kalacaktı.
Değerleme raporu neden zorunludur?
Türk vatandaşları kendi aralarında konut alıp satarken çoğu zaman taşınmaz değerleme raporu almaz. Ancak yabancılara yapılan satışlarda lisanslı bir değerleme kuruluşundan alınmış değerleme raporu zorunludur. Bu rapor olmadan tapu müdürlüğü satış işlemini yapmaz. Rapor, taşınmazın piyasadaki gerçek değerini resmi olarak ortaya koyar.
Değerleme raporu hem alıcıyı fahiş fiyatlardan korur hem de devletin vergi kaybını önler. Ayrıca yabancı alıcı ileride vatandaşlık veya ikamet izni başvurusunda bulunacaksa, taşınmazın değerinin aranan alt sınırları karşılayıp karşılamadığı bu rapora göre incelenir. Satış bedelinin tapuda bu rapordaki değerin altında gösterilmemesi ve gerçek satış değeriyle beyan edilmesi gerekir.
Örneğin evini yabancı bir alıcıya satmak isteyen bir ev sahibi, daha az tapu harcı ödemek düşüncesiyle satış bedelini tapuda düşük göstermeyi teklif etti. Ancak lisanslı değerleme kuruluşunun hazırladığı raporda dairenin gerçek piyasa değeri açıkça yazıyordu. Ayrıca alıcı bu ev üzerinden ikamet izni almayı planladığı için gerçek bedelin altında bir beyanı kabul etmedi ve satış, gerçek değeri üzerinden tapuya işlendi.
Vatandaşlık ve ikamet izni şartları nelerdir?
Türkiye'de konut alan yabancıların önemli bir kısmı bu yatırımı vatandaşlık veya oturma izni almak amacıyla yapar. Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen bir yabancının en az 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz edinmesi gerekir. Tek bir konutun bu değerde olması şart değildir; birden fazla taşınmazın toplam değeri de bu tutarı karşılayabilir. Bunun yanında alıcının, taşınmazı üç yıl boyunca satmayacağına dair tapuya şerh koydurması şarttır. Bu şartları sağlayan yabancı, vatandaşlık başvurusunda bulunabilir.
Konut alımıyla vatandaşlık değil de sadece oturma izni hedefleyenler için kurallar farklıdır. Taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni için, 2022'den bu yana büyükşehirlerde taşınmazın değerinin belirli bir alt sınırın üzerinde olması aranır. Bu alt sınırın altında kalan bir ev satın alan yabancı, tapusunu alsa bile taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni alamayabilir.
İkamet izni konusunda dikkat etmeniz gereken bir diğer engel ise kapalı mahalle uygulamasıdır. Bazı il ve mahalleler yabancıların yeni ikamet izni başvurularına kapatılmıştır. Yabancı bir kişi bu kapalı mahallelerden ev satın alabilir, tapu kendi adına tescil edilir; fakat o evi adres göstererek yeni ikamet izni alamaz. Bu durum mutlaka konut alımından önce kontrol edilmelidir.
Örneğin yabancı bir aile, Antalya'da beğendikleri bir daireyi satın alarak Türkiye'de düzenli yaşamak istedi. Satıcı, evi aldıklarında hemen ikamet izni çıkarabileceklerini söyledi. Aile, para göndermeden önce dairenin bulunduğu mahallenin yabancılara kapatılan yerler arasında olup olmadığını ve evin değerinin büyükşehirler için aranan alt sınırı geçip geçmediğini araştırdı. Mahallenin yeni başvurulara kapalı olduğunu öğrenince o daireyi almaktan vazgeçip açık olan başka bir mahalleye yöneldiler.
Tapu işlemi nasıl yürür?
Satış şartları sağlandıktan sonra sıra tapu müdürlüğündeki resmi devir işlemine gelir. Yabancı alıcının Türkiye'de tapu işlemi yapabilmesi için öncelikle vergi dairesinden veya ilgili sistem üzerinden bir vergi numarası alması gerekir. Kimlik ve pasaport belgelerinin tercümeleri ile değerleme raporu tapu müdürlüğüne sunulur.
Tapu devri sırasında alıcı Türkçe bilmiyorsa, işlemin geçerli olabilmesi için tapu müdürlüğünde yeminli tercüman bulundurulması zorunludur. Tercüman, resmi senette yazan şartları yabancıya kendi dilinde açıklar ve yabancı alıcı işlemi anlayarak imzaladığını beyan eder. Eğer yabancı alıcı Türkiye'ye gelemiyorsa veya tapu sürecini bizzat takip etmek istemiyorsa, işlem vekil aracılığıyla da yapılabilir. Bunun için yurt dışında Türk konsolosluğundan veya bulunduğu ülkenin noterinden apostilli vekâletname çıkarması gerekir. Vekâletnamede taşınmaz satın alma veya satma yetkisinin açıkça yer alması şarttır.
Örneğin yurt dışında yaşayan bir alıcı, Türkiye'deki bir daireyi satın almak için anlaştı ancak işleri nedeniyle Türkiye'ye gelemedi. Bulunduğu ülkedeki konsolosluğa giderek Türkiye'deki güvendiği bir yakınına taşınmaz alımı için vekâletname verdi. Vekil, alıcı adına vergi numarası aldı, değerleme raporunu hazırlattı ve tapu müdürlüğünde imzayı atarak tapuyu alıcı adına tescil ettirdi.
Satın almadan önce kontrol listesi
Beğendiğiniz bir konutu satın almadan veya bir yabancıya satış yapmadan önce sadece fiyatta anlaşmak yetmez. Tapu devrinden sonra sürpriz borçlarla ya da kullanılamayan bir binayla karşılaşmamak için bazı kayıtları önceden incelemeniz gerekir.
Satın alma öncesinde şu noktaları kontrol etmeniz önerilir:
- Tapu kaydı: Taşınmazın üzerinde ipotek, haciz veya satışı engelleyen herhangi bir şerh olup olmadığına bakılmalıdır.
- İskân ve imar durumu: Binanın yapı kullanma izin belgesinin (iskân) alınıp alınmadığı ve imar planına uygunluğu belediyeden sorgulanmalıdır.
- Borç durumu: Evin geçmiş dönemlere ait ödenmemiş site aidatı ve belediyeye birikmiş emlak vergisi borcu olup olmadığı öğrenilmelidir.
- Gerçek satış bedeli: Satış bedeli tapuda düşük gösterilmemeli, gerçek değeriyle beyan edilmelidir.
Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri de emlakçı ofisinde veya satıcı ile alıcı arasında adi yazılı bir kağıt imzalanarak yüksek miktarda kapora ödenmesidir. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapılmazsa geçersizdir. Kendi aranızda imzaladığınız bir kağıt parçası, karşı taraf vazgeçtiğinde size evi zorla devralma hakkı vermez; sadece ödediğiniz parayı geri almak için uğraşmanıza yol açar.
Örneğin bir alıcı, inşaatı yeni biten bir binadan daire almak için satıcıyla anlaştı ve emlakçıda hazırlanan iki sayfalık bir sözleşmeye imza atarak kapora verdi. Daha sonra tapu kaydını incelediğinde daire üzerinde yüksek tutarlı bir haciz olduğunu ve binanın henüz iskân almadığını fark etti. Sözleşme noterde düzenleme şeklinde yapılmadığı için geçersizdi ve alıcı ödediği kaporayı geri alabilmek için icra takibi başlatmak zorunda kaldı.
Satıcı tarafı için dikkat edilmesi gerekenler
Evinizi yabancı bir alıcıya satıyorsanız, sürecin iki vatandaş arasındaki satıştan daha uzun sürebileceğini bilmenizde fayda vardır. Değerleme raporunun hazırlanması, askeri güvenlik bölgesi sorgulaması ve yabancı paranın bankalar üzerinden transferi zaman alabilir. Satış bedeli tamamen hesabınıza geçmeden veya güvenli ödeme yöntemleri kullanılmadan tapuda devir imzası atmamalısınız.
Ayrıca alıcının evi vatandaşlık veya ikamet izni amacıyla alıp almadığını baştan konuşmanız gerekir. Vatandaşlık veya ikamet için aranan şartlar nedeniyle tapuda gösterilecek satış bedeli, para transfer açıklamaları ve değerleme raporu birbiriyle uyumlu olmalıdır. Satış bedelini tapuda gerçek değeriyle göstermek, ileride hem alıcının başvurularının reddedilmesini önler hem de sizin vergi cezalarıyla karşılaşmanızın önüne geçer.
Örneğin dairesini yabancı bir alıcıya satan bir mülk sahibi, alıcının vatandaşlık başvurusu yapacağını son anda öğrendi. Alıcı, en az 400.000 ABD doları şartını sağlamak için tüm ödemeyi banka üzerinden ve tapudaki gerçek satış bedeliyle birebir uyumlu şekilde göndermek istedi. Ev sahibi bu durumu kabul ederek tapu beyanını gerçek bedel üzerinden yaptı ve satış sorunsuz tamamlandı.
Taşınmaz alım ve satım işlemlerinde hak kaybı yaşamamak adına kendi durumunuz için bir avukatla görüşün.
Sık sorulan sorular
Yabancıya konut satışında değerleme raporu almak şart mıdır?
Evet, yabancılara yapılan tüm taşınmaz satışlarında lisanslı bir değerleme kuruluşundan alınmış değerleme raporu zorunludur. Bu rapor tapu müdürlüğüne sunulmadan satış işlemi gerçekleştirilmez.
Türkiye'den ev alan her yabancı vatandaşlık alabilir mi?
Hayır, sadece konut almak vatandaşlık için yeterli değildir. En az 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz edinen ve tapuya üç yıl satılmayacağına dair şerh koyduran yabancı, Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilir.
Yabancı alıcı Türkiye'ye gelmeden tapu alabilir mi?
Evet, yabancı alıcı tapu müdürlüğüne bizzat gelmek zorunda değildir. Yurt dışında Türk konsolosluğundan veya apostilli vekâletname ile tayin edeceği bir vekil aracılığıyla tapu işlemlerini yürütebilir.
Emlakçıda imzalanan satış sözleşmesi geçerli midir?
Hayır, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapılmazsa geçersizdir. Bu nedenle kapora ödemeden önce adi yazılı sözleşmelerin tapu devrini zorunlu kılmayacağı bilinmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; kendi durumunuz için bir avukatla görüşün. Son güncelleme: 14 Kasım 2026.




